Updated 2026-08-30

Зошто истите брендови пури постојат и во кубанска и во некубанска верзија?

Затоа што во 1959–60 година револуционерната влада на Куба национализираше секоја фабрика за пури на островот, а семејствата зад брендови како Cohiba, Montecristo, Partagás и H. Upmann го загубија правото да ги произведуваат таму. Многумина наместо тоа ги изградија истите имена одново во странство. Резултатот, важечки и денес: една етикета, две неповрзани пури, произведени во различни држави од различни компании.

Што всушност се случи во 1959 година?

Пред револуцијата, индустријата за пури на Куба беше збир на приватни фабрики, неколку од нив основани уште во 1840-тите, изградени најчесто од шпански и други европски емигрантски семејства кои се населиле во Хавана и Пинар дел Рио. На 15 септември 1960 година новата влада целосно ја национализираше индустријата. Сопствениците на Partagás и H. Upmann ги загубија своите фабрики тој ден, меѓу шеснаесет одеднаш одземени; државата ги задржа и зградите и трговските марки.

Луѓето кои ги изградиле брендовите најчесто си заминале — за Флорида, накратко за Канарските острови на Шпанија, и на крај, за најголем дел од индустријата, за Никарагва, Хондурас и Доминиканската Република, земји со клима доволно слична на кубанската за да се одгледува сродна растенска сорта, иако никогаш баш истата почва. Тие иселеници се главната причина што воопшто постои индустрија за пури од „Новиот свет“. (За тоа како таа разлика во почвата се одразува на листот, видете Куба наспроти терруарот на пури од Новиот свет.)

Потоа со два различни типа брендови се случиле две различни работи. Старите, веќе познати кубански имена — Partagás, H. Upmann, Romeo y Julieta, Montecristo — биле предмет на борба, и секое од нив денес постои како две одделни пури кои делат една етикета. Подоцнежните иселенички семејства ја избегнале таа борба и наместо тоа изградиле сосема нови имена.

Кој денес ја прави кубанската верзија, и кому му припаѓа другата половина?

Секоја пура продавана под кубанска марка е произведена од Habanos S.A., формирана во 1994 година како ексклузивен производител и извозник на пури на Куба. Таа секогаш имала странски малцински партнер: франко-шпанската фирма Altadis купила 50% удел во 2000 година, а британската Imperial Tobacco (подоцна Imperial Brands) го наследила тој удел кога ја купила Altadis во 2008 година. Извештаи од 2020 година наведуваат дека Imperial го продал уделот, но не сите референтни извори го одразуваат тоа, па затоа не е конзистентно пријавено кој точно го држи денес, и овој текст нема да гаѓа.

Што е добро утврдено, е поедноставно и покорисно: другото крило на Altadis, Altadis U.S.A., директно ги поседува некубанските H. Upmann, Montecristo и Romeo y Julieta, произведени во Доминиканската Република. Значи, со години, едно корпоративно семејство седи на двете страни на кубанската/некубанската линија кај три од овие четири имена, без самите пури никогаш да станат еден производ. Различен лист, увиткан во различни фабрики: сопственоста и физичката пура се испоставило дека се две одделни прашања.

Четирите имена што сега постојат двојно

Три од четирите го следеле истиот пат: по национализацијата, правата за САД завршиле кај групата која станала Altadis, чија фабрика во Ла Романа, Доминиканска Република, денес ги произведува сите три. Основачот на Montecristo, Alonso Menéndez, и сопствениците на H. Upmann, обете побегнале во 1960 година и првично се обидоа да го релансираат бизнисот на Канарските острови, пред тој да се прегрупира таму.

Partagás поминал по поинаков пат. Ramón Cifuentes, кој го управувал брендот, бил насилно отстранет без компензација во 1960 година. Подоцна тој го релансирал Partagás во САД со General Cigar Company, која ја регистрирала американската трговска марка во 1978 година и ја преселила производството, преку кратко застанување во Јамајка, во Доминиканската Република до 1979 година. General Cigar денес припаѓа на данската група Scandinavian Tobacco Group: одделно корпоративно семејство од онаа зад другите три.

Името Romeo y Julieta е едноставно шпански превод на драмата на Шекспир.

Како Cohiba може да биде поделена ако никогаш не ја поседувало семејство?

Cohiba не се вклопува во моделот на иселеништво, бидејќи во 1959 година немало Cohiba која можела да биде национализирана: брендот уште не постоел. Според подоцнежното сведоштво на самиот Фидел Castro, една пура на телохранител го импресионирала толку во средината на 1960-тите што државата го пронашла увиткувачот и изградила посебна фабрика, El Laguito, за да го снабдува тој мешавина за Castro и високите функционери. Кубанскиот државен монопол за тутун ја пуштил Cohiba во јавна продажба за прв пат во 1982 година.

Некубанската Cohiba постои поради поконкретна причина. General Cigar Company регистрирала „Cohiba“ како американска трговска марка уште во 1978 година, четири години пред кубанската верзија да биде продадена некому, и почнала да продава доминиканско-произведена пура под тоа име. Кубанската државна тутунска компанија тужела за да си го врати името откако двете почнале директно да се конкурираат, и загубила: федерален апелационен суд пресудил во корист на General Cigar во февруари 2005 година, а Врховниот суд одбил да сослуша дополнителна жалба во јуни 2006 година. Cohiba на General Cigar сè уште носи напомена дека нема никаква врска со кубанскиот бренд со исто име.

Зошто веќе не постои кубанска Davidoff?

Не секое име на полицата живее двоен живот денес. Davidoff е случај во кој Куба едноставно сосема го загубила брендот. Zino Davidoff, трговец со тутун од Женева, го ставил своето име на кубански-произведени пури почнувајќи од 1968 година, увиткувани во истата фабрика El Laguito што ја правела Cohiba. Партнерството завршило лошо: во август 1989 година Davidoff јавно спалил над 100.000 пури кои проценил дека не се доволно добри за да носат негово име, а до 1991 година производството на кубанска Davidoff целосно запрело, по заемна согласност.

Производството потоа се преселило во Доминиканската Република, а подоцна и во Хондурас, под сега познатата Oettinger Davidoff Group со седиште во Базел, Швајцарија. Отаде не е произведена ниедна кубанска Davidoff. За ова единствено име, некубанската верзија не се натпреварува со кубански ривал: таа едноставно е единствената што останала.

Зошто некои иселенички семејства наместо тоа изградиле нови имена?

Не секој иселеник имал трговска марка за која вреди да се бори. Некои од најзначајните личности во современата индустрија на Новиот свет заминале од Куба поседувајќи фарма или фабричка работа, не глобален бренд, и почнале одново под свое име.

• Padrón: семејната фарма за тутун на José Orlando Padrón близу Пинар дел Рио била национализирана; тој заминал од Куба во 1961 година и основал Padrón во Мајами во 1964 година, подоцна преселувајќи производството во Естели, Никарагва, за поблизок пристап до сличен лист.
• Oliva: семејството одгледувало тутунов лист во Пинар дел Рио уште од 1886 година. Gilberto Oliva Sr. заминал по 1959 година, се занимавал со земјоделство во Шпанија, а потоа во Никарагва од 1969 година, и не лансирал готов бренд пури, Oliva Cigar Co., до 1995 година, заедно со својот син.
• My Father: José „Pepín“ García научил да увиткува уште како дете во Куба и таму си изградил репутација пред да заминe. Подоцна го ставил своето сопствено име на компанија која денес се води од Естели, Никарагва и Ел Параисо, Хондурас.
• Arturo Fuente: исклучок по датум. Arturo Fuente заминал од Куба за Тампа, Флорида, во 1902 година и таму основал своја компанија во 1912 година, децении пред револуцијата. Неговите наследници ја одржале жива низ пожар во фабриката во 1924 година, релансирање од домашен трем во 1946 година, и повеќекратни преселувања, завршувајќи во Доминиканската Република од 1980 година.

Ниедна од овие четири нема кубанска сопартнерка што се натпреварува за името, бидејќи ниедна не е продолжение на нешто што денес му припаѓа на државата. Тие се одделна гранка на истото раселување.

Кои куќи немаат никаква врска со Куба?

Два имена вреди да се спомнат од спротивна причина: ништо во 1959 година не ги допира. Toscano потекнува од државна фабрика за тутун основана во Големото војводство Тоскана во 1818 година, користи ферментиран тутун од Кентаки сорта сушен над оган од даб и бука наместо листот од кубанска сорта за кој се однесува целата оваа приказна, и сè уште се произведува во Италија денес. Villiger бил основан во 1888 година од Jean Villiger во швајцарското село Пфефикон и останува семејна фирма и пет генерации подоцна, позната најмногу по машински произведени пури и цигарилоси, а не по рачно-увиткуваната категорија за која се однесува остатокот од оваа историја.

Исто така, вреди да се напомене дека ништо од ова не се гледа на бендерола. Испечатено име не говори која од две неповрзани фабрики ја увиткала пурата во вашата рака — една причина поради која самиот текст на бендеролата е послаб сигнал отколку што луѓето претпоставуваат, точка обработена во зошто скенерите на пури кои гледаат само бендерола не успеваат.

Кратка верзија

• Во 1959–60 година Куба национализираше свои фабрики за пури и ги задржа брендираните имена; семејствата зад тие брендови најчесто заминале.
• Partagás, H. Upmann, Romeo y Julieta и Montecristo денес постојат како две одделни пури под едно име: кубанска од Habanos S.A., и некубанска произведена најчесто во Доминиканската Република.
• Cohiba никогаш немала сопственик-семејство пред револуцијата: тоа е државна креација чија американска трговска марка завршила кај друга компанија по правна битка која се затворила во 2006 година.
• Davidoff поминал по спротивен пат. Куба го загубила целосно брендот во 1991 година, и од тогаш не постои кубанска верзија.
• Padrón, Oliva, My Father и Arturo Fuente поминале по одделен иселенички пат: градеjќи сосема нови имена наместо да се борат за старите.