Waar moet ik eigenlijk op letten bij een sigarendagboek of humidor-trackingapp?
Vier dingen bepalen of een sigarentracker jouw data verdient, en geen van die vier staat op een functiepagina: of je invoer synchroniseert buiten je toestel of vastzit in lokale opslag, of je kunt exporteren wat je hebt vastgelegd, of het toevoegen van een ontbrekende sigaar iemands goedkeuring nodig heeft, en wat de app doet op het moment dat je geen bereik meer hebt.
Verlaat je data eigenlijk wel het toestel waarop je hem hebt ingetikt?
Sommige apps bewaren alles lokaal: in de browser, in een appbestand, in de opslag van het toestel, zonder account erachter. Dat gaat prima tot de telefoon kwijtraakt, vervangen of gewist wordt, en op dat moment gaat alles wat je hebt opgebouwd mee. Andere apps synchroniseren met een account op een server, zodat wat je op je telefoon vastlegt ook verschijnt als je de app op een laptop opent, of op een vervangende telefoon nadat de oude het heeft begeven.
Geen van beide aanpakken is automatisch fout, maar je zou moeten weten welke je gebruikt vóór je honderd notities hebt ingetikt. De test is simpel: leg één notitie vast, open de app dan op een tweede toestel of in een privévenster van je browser, en kijk of hij er staat. Let op: dit is een andere vraag dan of een scanner je foto's op het toestel zelf verwerkt of ze ergens naartoe stuurt; veel mensen halen die twee door elkaar. Of een on-device sigarenscanner je foto's en gegevens echt privé houdt is de moeite van het lezen waard als dat de as is waar het je werkelijk om gaat, want een gesynchroniseerd dagboek en een privéscanner kunnen prima samen in dezelfde app bestaan.
Kun je je eigen gegevens er ook weer uit krijgen?
Dit is de klacht die het hardst naar boven komt zodra mensen een tracker een jaar of twee hebben gebruikt. Een sigaar netjes vastleggen, sterkte, dekblad, een proefnotitie, een beoordeling, kost echt tijd, en die tijd is een investering in het voortbestaan van de app, in de betaalbaarheid ervan en in de kwaliteit ervan. Zonder exportmogelijkheid is dat alles gegijzeld door die drie dingen die waar moeten blijven.
Zoek naar een echte export: een CSV- of JSON-bestand met elk veld dat je hebt ingevuld, niet een JPEG van een "collectiekaart" of een PDF die je niet meer als gestructureerde data kunt openen. Test dat op dag één in plaats van aan te nemen dat het er is wanneer je het nodig hebt. Exporteer die ene notitie, open het bestand en controleer of de velden die je daadwerkelijk hebt ingetikt aanwezig zijn en niet zijn samengevat tot niets. Als dit de zorg is die de beslissing überhaupt stuurt, is het de moeite waard om het pleidooi te lezen voor het bijhouden van een collectie in een spreadsheet in plaats van een app: een spreadsheet heeft geen exportprobleem, omdat hij ook nooit een importprobleem had.
Wat als de sigaar die je net gerookt hebt niet in de catalogus staat?
De belangrijkste belofte van een sigarenapp is dat je niet elke keer opnieuw een merk en lijn hoeft in te typen, en die belofte houdt alleen stand als de catalogus ook echt bevat wat je rookt. Achter "ontbrekende sigaar toevoegen" gaan twee heel verschillende ontwerpen schuil. Bij sommige apps maak je meteen een persoonlijke invoer aan zodra je het gat opmerkt: lijn, formaat, dekblad, klaar, en je bent weer terug bij het schrijven van je notitie. Andere sturen het via een verzoekwachtrij, waar je de sigaar indient en een moderator hem beoordeelt voordat hij in de gedeelde catalogus verschijnt, soms dagen later, soms helemaal niet als hij te obscuur lijkt of te dicht bij een bestaande invoer ligt.
Als je veel buiten de gebaande paden rookt, beperkte oplages, small-batchreleases, vraag dan met welk van deze twee modellen je te maken hebt voordat je voor iets tijdgevoeligs op de catalogus vertrouwt.
Ook de omvang van de catalogus vertelt maar een deel van het verhaal. Zelfs bij 11.519 sigaren bestaat 13,3% van de catalogusinvoeren uit modelnamen die volledig zijn opgebouwd uit algemene woorden, termen als "reserva" of "especial" die ook op tientallen niet-verwante producten staan, waardoor ze voor elke tekstgebaseerde zoekfunctie oprecht lastig correct te vinden zijn, zelfs als de sigaar al geïndexeerd is. Dat is geen sneer naar een specifieke tracker; het is een feit over hoe tabak wordt benoemd. Het betekent dat catalogusomvang en vindbaarheid twee losse problemen zijn, en dat een groot getal op een marketingpagina het tweede niet oplost. Dit hangt nauw samen met waarom sigaaridentificerende apps zo vaak falen wanneer de band beschadigd of afwezig is: een gat in de catalogus en een misser van de scanner zien er vanaf jouw stoel identiek uit, sigaar niet gevonden, ook al is de oorzaak totaal verschillend.
Wat gebeurt er werkelijk zonder bereik?
Dit telt zwaarder dan het klinkt, want de plekken waar je sigaren vastlegt, humidors, lounges, tuinen, vluchten, zijn precies de plekken waar de connectiviteit rammelt. Sommige apps schrijven rechtstreeks naar een server en laten de invoer simpelweg mislukken, of laten hem stilletjes vallen, als de netwerkoproep niet voltooid wordt. Misschien merk je dat pas weken later, wanneer je een sigaar zoekt waarvan je weet dat je hem hebt vastgelegd en hij er niet blijkt te staan. Andere zetten de schrijfactie lokaal in de wachtrij en versturen hem zodra je weer verbinding hebt.
Test dit rechtstreeks in plaats van een claim op goed vertrouwen aan te nemen. Zet de telefoon in vliegtuigmodus, voeg een volledige invoer toe met een beoordeling en een notitie, verlaat de app, ga later weer online en controleer of de invoer bewaard is gebleven en het tijdstempel heeft behouden waarop je hem daadwerkelijk schreef, niet het moment waarop hij toevallig klaar was met synchroniseren.
Is je proefnotitie gestructureerde data, of gewoon een alinea?
Een vrij tekstveld is prima voor het geheugen op het moment zelf, maar vrijwel nutteloos om later te vergelijken. Je kunt niet vragen "welke sigaren heb ik eigenlijk nootachtig genoemd" zonder elke notitie die je ooit hebt geschreven opnieuw te lezen. Een gestructureerd smaakvocabulaire maakt van notities iets wat je kunt filteren en sorteren: je kiest uit een vaste set termen in plaats van elke keer proza te typen, zodat een notitie uit maart en een notitie uit augustus in dezelfde bak belanden, ook al formuleerde je ze anders. Het smaakvocabulaire van Paradigm bijvoorbeeld groepeert proefnotities onder zes hoofdcategorieën: Coffee, Nutty, Sweet, Wood & Vegetal, Natural en Herb & Spice.
Welke tracker je ook afweegt, controleer of beoordelingen en smaaklabels velden zijn die je later kunt bevragen, of een alinea die je uit je geheugen moet herlezen. Het verschil wordt pas na een jaar duidelijk, en dat is precies het moment waarop overstappen niet meer kan zonder de vergelijking te verliezen. Meer over hoe deze categorieën zijn opgebouwd lees je in hoe sigarensmaken worden ingedeeld, en wat een term als "barnyard" eigenlijk betekent.
De korte versie
- Uitsluitend lokale opslag verdwijnt met het toestel; een app met accountsynchronisatie niet.
- Test de export op dag één van het gebruik van een app, niet na twee jaar aan notities.
- Vraag of een ontbrekende sigaar meteen een persoonlijke invoer wordt, of een verzoek dat op beoordeling wacht.
- Doe de vliegtuigmodustest voordat je een app vertrouwt in een humidor met slecht bereik.
- Gestructureerde smaak- en beoordelingsvelden verslaan een vrij tekstveld op het moment dat je sigaren maanden later wilt vergelijken.